رفتار شناسی زنبور حفار :

ینبرگن در تحقیق دوره دكترایش به بررسی اینكه زنبور حفارگونه Philanthus triangulum، چگونه سوراخ لانه اش را تشخیص می دهد، پرداخت.

در آزمایش دیگری كه یك زنبور حفار ماده را به داشتن حلقه ای از مخروط های كاج در دور تا دور ورودی لانه اش عادت داد وسپس در غیاب زنبور حلقه مذكور را اندكی جابه جا كرد. زنبور پس از بازگشت از شكار همچنان در مركز حلقه جابه جا شده لانه اش را جست وجو می كرد. این آزمایش نشان می دهد كه زنبور حفار برخی از ویژگی های علائم اطراف لانه اش را هنگام ترك حفره اش به خاطر می سپارد و از آن برای یافتن محل نقبش استفاده می كند. از این گذشته علائم دیداری نیز برای زنبور از اهمیت بسیاری برخوردارند اما محرك های دیگری مانند بوی محل غیر ضروری اند.

زنبور حفار تنها در فواصل كوتاه برای بازگشت به لانه از حلقه مخروط های كاج كمك می گیرد. او باید بتواند راهش را از شكارگاه، كه فاصله اش از لانه به اندازه ای است كه مشاهده لانه از آن مسافت برای زنبور میسر نیست، تا لانه پیدا كند. تینبرگن و همكارانش برای آزمون این مسئله، شماری از درختان كاج كه در نزدیكی محل لانه زنبور رشد كرده بودند را از زمین بیرون كشیدند و آنها را قدری جابه جا كردند. با این كار دریافتند كه زنبورها پس از بازگشت از شكار محل لانه شان را با توجه به درختان كاج جابه جا شده جست وجو می كنند.

آنها همچنین آزمایشات پیچیده تری را نیز ترتیب دادند كه طی آن علاوه بر جابه جایی علائم كوچك اطراف ورودی لانه، علائم بزرگ تر واقع در فواصل دورتر را نیز جابه جا كردند و بدین ترتیب نشان دادند كه زنبورها چگونه اطلاعات حاصل از علائم مختلف موجود در محیط شان را با یكدیگر تلفیق می كنند.

تینبرگن آزمایشات بیشتری برای بررسی اینكه زنبور حفار ماده چگونه شكارش، زنبور عسل، را شناسایی می كند، انجام داد. او در این آزمایشات از شی ای كه به انتهای تكه نخی آویخته شده بود استفاده كرد. از جمله این شی ، یك زنبور تازه كشته شده، مرده، گندزدایی شده و بی بو، تكه ای از چوب به اندازه یك زنبور عسل، تكه ای از چوب بودار از طریق تماس با زنبورهای زنده ، بود .

تینبرگن دریافت كه زنبور حفار در وهله اول به طرف تمامی این اشیا جلب می شود البته به شرط آنكه اشیای مذكور متحرك باشند. سپس دور و بر آنها پرواز می كند و تنها جسمی كه بویی همانند بوی زنبور عسل داشته باشد را متصرف می شود. بدین ترتیب زنبور در ابتدا از راه دیدن به سوی همه این اشیا جلب می شود و سپس از طریق بو درست بودن شكارش را كنترل می كند. با این حال زنبور حفار كارش را با نیش زدن شكار آن هم در صورتی كه شكار، زنبور عسل باشد، تكمیل می كند. به عنوان مثال تكه چوبی كه بویی همانند زنبور عسل دارد را نمی گزد.

از این رو احتمالاً از علائم بیشتری نظیر علائم دیداری و لامسه ای در تصمیم گیری نهایی برای نیش زدن شكارش استفاده می كند. بررسی زنبور حفار ثابت كرد كه جانوران منفرد از علائم محیطی برای كنترل رفتارشان استفاده می كنند.