خواص گياه آلوئه ورا و کاشت آن – جلسه اول
منبع: http://project.tebyan.net
اهداف جلسه:
• آشنايي با تاريخچه گياه آلوئه ورا
• پراکنش جغرافيايي گياه آلوئه ورا در جهان
• جايگاه گياه آلوئه ورا در طب سنتي و مدرن
• اسامي گوناگون گياه آلوئه ورا
• موقعيت جغرافيايي ايران براي گياه آلوئه ورا
وسایل مورد نیاز:
• کامپيوتر مجهز به اينترنت
روند کار:
مقدمه
هدف از طرح و انجام اين پروژه آشنايي با گياه آلوئه ورا، ويژگي ها و خواص آن و در نهايت نحوه تکثير اين گياه مي باشد. در پايان اين پروژه دانش پژوهان علاقمند علاوه بر شناخت کامل ويژگي ها و خواص گياه آلوئه ورا مي توانند خود، اين گياه را تکثير نمايند.
1-1 تاريخچه گياه آلوئه ور
گياه آلوئه ورا، جزء گياهان دارويي با سابقه طولاني و درخشان مي باشد. اولين گزارش مکتوب که در آن به گياه آلوئه ورا اشاره شده است، متعلق به چهار هزار سال پيش از ميلاد مسيح است که در غار نوشته ها و کنده کاري هاي روي ظروف در معابد باستاني مصر کشف شده است .در مصر باستان آلوئه ورا که «گياه جاودانگي» نام داشت ،چنان مقدس بوده است که افرادي براي حضور در مراسم پس از مرگ يک فرعون بايد تحفه اي از برگ آلوئه ورا تقديم مي کردند . البته مصريان تنها ملتي نبودند که اين گياه هزار درمان را مي شناختند بر اساس منابع قديمي ارسطو يکي از طرفداران بسيار معتقد خواص آلوئه ورا بوده است .
گياه آلوئه ورا
رايزن الکساندر کبير نيز چنان قدر و ارزشي براي اين گياه قائل بوده که در سال ۳۳۳ قبل از ميلاد الکساندر را متقاعد کرد که جزيره سو کوتو در اقيانوس هند پرورش آلوئه ورا بوده را تصرف کند و از اين اکسير شفادهنده براي التيام زخم هاي سربازانش استفاده کند .
1552 سال قبل از ميلاد مسيح، کلئوپاترا ملکه ي زيباي مصر، اعلام کرد زيبايي خود را مديون استفاده از گياه معجزه گر آلوئه ورا مي باشد، زيرا وي پوست خود را براي شفافيت و لطافت با ژل برگ آلوئه ورا ماساژ مي داد.
همچنين بازرگانان عرب پس از فتح اسپانيا، در قرن ششم، گياه آلوئه ورا را از اسپانيا به آسيا بردند و از اين راه آلوئه ورا به هند وارد شد و در مکتب آيورودا مورد استقبال حکماي آن مکتب قرار گرفت، به طوري که آنها آلوئه ورا را براي بيماري هاي پوستي، انگل هاي روده اي تجويز مي کردند.
1-2 پراکنش جغرافيايي گياه آلوئه ورا در جهان
گياه آلوئه ورا، که به علت رويش آن در مناطق بياباني به « لاله بيابان » مشهور است، متعلق به مناطق حاره آفريقا مي باشد. اين گياه از آفريقا به ساير مناطق برده شد و به طور وسيع کشت گرديد و هم اکنون نيز در بسياري از کشور ها وجود دارد.
يکي از دلايلي که گياه آلوئه ورا از آفريقا به ديگر مناطق جهان منتقل گرديد، نقش مؤثر آن در درمان برخي بيماري ها بود و بدين علت مسافراني که با لنج ها به سفرهاي دريايي مي پرداختند، اين گياه را الزاماً به عنوان کمک هاي اوليه به همراه خود به نقاط مختلف مي بردند و اين سبب پراکنش اين گياه جادويي در سراسر دنيا گرديد.
رشد گياه آلوئه ورا در بيابان
همان طور که اشاره شد، نخستين مصرف کنندگان گياه آلوئه ورا مصري ها و پس از آنها يوناني ها، اسپانيايي ها و آفريقايي ها بودند که به شيوه ها و منظور هاي مختلف از اين گياه استفاده مي کردند. براي مثال شکارچيان آفريقايي ژل گياه آلوئه ورا را بر بدن خود مي ماليدند تا عرق نکنند و بدنشان بوي بد نگيرد و يا در کشورهاي جزاير کارائيب مردم برگ گياه آلوئه ورا را در منازل خود به عنوان کمک هاي اوليه نگهداري مي کردند. با پيشرفت علم داروسازي و شناخت خواص دارويي گياهان در نيمه قرن بيستم، ماده مسهل حاصل از عصاره برگ آلوئه ورا شناسايي شد و از اين رو ساليان طولاني مي باشد که اين گياه براي استخراج مسهل قوي آن، در جزيره کارائيب به طور مصنوعي کشت مي شود.
از آنجا که گياه آلوئه ورا بومي مناطق گرم و خشک مي باشد، براي زنده ماندن و رشد به حداقل ميزان رطوبت نياز دارد و به همين علت در استان هاي جنوبي کشور ايران که داراي منابع آبي اندک مي باشد، به خصوص استان هاي بوشهر و هرمزگان به خوبي قايل پرورش مي باشد. همچنين گياه آلوئه ورا در خاک هاي شور و ساحلي به آساني پرورش مي يابد. از مزيت هاي مهم گياه آلوئه ورا اين است که نسبت به بسياري از آفات و بيماري ها مقاوم مي باشد.
کشت گياه آلوئه ورا در جنوب ايران
1-3 جايگاه گياه آلوئه ورا در طب سنتي
استفاده از گياه آلوئه ورا در طب سنتي متعلق به زمان هاي گذشته مي باشد. به عنوان نمونه، کتاب The Egyption Book of Remedies متعلق به 1500 سال قبل از ميلاد مسيح مي باشد، که از کاربرد گياه آلوئه ورا در درمان عفونت ها، معالجه پوست و تهيه داروهاي ملين سخن گفته است. همچنين ديوسکوريدس ( پزشک معروف يوناني) بيش از دو هزار سال پيش، استفاده از گياه آلوئه ورا را جهت التيام زخم، جلوگيري از ريزش مو و معالجه بواسير براي بيماران خود تجويز مي نمود.
به طور کلي طبيبان طب سنتي دريافته بودند که اگر گياه آلوئه ورا به طور مستقيم بر روي پوست قرار داده شود، تأ ثير شگرفي در درمان زخم ها، بريدگي ها، خارش ها و التهابات پوستي، اگزما و گزيدگي هاي سمي خواهد داشت. همچنين استفاده از اين گياه سبب جلوگيري از عفونت ها و به جا ماندن آثار زخم ها و گوشت هاي اضافي مي گردد.
استفاده از آلوئه ورا در طب سنتي
طبيبان طب سنتي عصاره گياه آلوئه ورا را براي حفاظت پوست و موي سر، حالت دادن مو و درخشندگي آن و نيز استنشاق بخار آبي که برگ آلوئه ورا در آن ريخته شده باشد، را براي اشخاص مبتلا به آسم مفيد و مؤثر مي دانستند. همچنين در گذشته بخور اين گياه را تسکين دهنده درد سينوزيت، چکانيدن چند قطره از شيرابه گياه را در گوش يا چشم تسکين دهنده فوري درد گوش و چشم مي دانستند.
1-4 جايگاه گياه آلوئه ورا در طب مدرن ( آلوئه ورا در قرن بيستم)
از دهه ي 1930 به بعد تحقيقات علمي بسيار وسيعي بر روي ترکيبات و خواص دارويي گياه آلوئه ورا انجام شد و محققان در يافتند که ژل صاف شده گياه آلوئه ورا قدرت عجيبي در درمان بسياري از بيماري ها دارد، تا جايي که در سال 1935 در يک مجله پزشکي امريکايي اعلام شد سوختگي که در اثر اشعه ايکس در بدن بانويي ايجاد شده بود، با کاربرد ژلاتين برگ تازه آلوئه ورا، درمان شد. از آن پس مصرف کلينيکي گياه آلوئه ورا به منظور درمان التهاب پوست ناشي از اشعه ايکس آغاز گرديد. البته همانطور که جلوتر اشاره شد، به صورت سنتي از پماد و شيره اين گياه براي درمان زخم ها، اگزما و ... استفاده مي کردند.
استفاده از آلوئه ورا در طب مدرن
امروزه در تحقيقات باليني مستمري که بر روي گياه آلوئه ورا انجام شده است، تنها بعضي از اثرات آن ثابت شده است، مثلاً گياه آلوئه ورا در کاهش درد سوختگي و ترميم ناحيه سوختگي ( سوختگي هاي درجه دو و سه مانند آفتاب سوختگي و سوختگي ناشي از اشعه ايکس) مؤثر مي باشد. اگرچه آلوئه ورا هزاران سال است که نقش مهمي را در پزشکي سنتي ايفا مي کند، اما از کشف خواص بي بديل آن توسط طب مدرن امروزي زمان زيادي نمي گذرد.
1-5 اسامي گوناگون گياه آلوئه ور
خوب است در اين بخش با اسامي مختلف گياه آلوئه ورا آشنا شويم. آلوئه ورا در لغت به معناي «ماده تلخ درخشان» مي باشد، که از کلمه عربي «آلوئه» گرفته شده است. آلوئه ورا از جمله گياهاني است که در نقاط مختلف جهان، با نام هاي متفاوت شناخته مي شود، مثلاً در مازندران به اين گياه، صبر انجير بغدادي مي گويند. در گويش اصفهاني به آلوئه ورا، چدروا مي گويند. در استان بوشهر با نام هاي محلي گل سگله، گل قبر شناخته مي شود. در جنوب ايران، به ويژه در منطقه کيش، به اين گياه نام فارسي «صبر» را نسبت داده اند (در گذشته، در مناطق جنوبي ايران گياه آلوئه ورا را در قبرستان ها کشت مي کردند، زيرا اين گياه را نشانه صبر و آرامش براي بازماندگان مي دانستند. از اين رو براي اين گياه نام صبر را برگزيدند.
لاله بيابان، صباده، صبره، صبر زرد، صبر تلخ، آلوئه، آلوئس، شاخ بزي و ازوا از اسامي ديگر اين گياه است. البته تاکنون به دليل خواص چشمگير اين گياه القاب بسيار زيادي مانند گياه درمانگر، گياه سوختگي، دکتر گلداني، گرز بهشتي، گياه جاودانگي، گياه دارويي، گياه ملکه و غيره به آن نسبت داده شده است.
1-6 موقعيت جغرافيايي ايران براي گياه آلوئه ور
متأسفانه از شناخته شدن خواص درماني آلوئه ورا در ايران بيش از 6 يا 7 سال نمي گذرد، وليکن در ديگر کشور ها سال هاي زيادي است که به خواص بي نظير اين گياه پي برده اند، به طوري که تاريخچه گياه آلوئه ورا و اثرات دارويي آن به 6 هزار سال قبل باز مي گردد.
همانطور که مي دانيد فلات پهناور ايران زمين، با بيش از 7500 گونه گياهي يکي از مراکز طبيعي رشد درختان و گياهان مختلف محسوب مي شود. در شمال غرب ايران ، در دامن کوه هاي زاگرس و البرز، رشد و پرورش انواع گياهان سردسيري و نيمه سردسيري به چشم مي خورد. در جلگه هاي حاصلخيز خوزستان و دشتهاي فارس، کرمان، هرمزگان، بلوچستان و بوشهر نيز از عهد باستان انواع درختان و گياهان گرمسيري و نيمه گرمسيري مي روييدند. اقليم خاص سواحل درياي خزر نيز شرايط مديترانه اي را بوجود آورده است که پرورش انواع درختان و گياهان مناطق معتدل را ميسر ساخته است. بطور کلي، 35 درصد از 7500 گونه گياهي ايران را، گياهان دارويي و مهطر تشکيل مي دهد. به گونه اي که برخي از گياهان فقط خاص فلات ايران هستند.
پرورش گياه آلوئه ورا در ايران
از حبث استفاده از گياهان دارويي، کشور ايران سابقه اي کهن و ديرينه داردو دانشمنداني چون ابوعلي سينا، زکرياي رازي، عطار نيشابوري و ده ها تن ديگر پيشگامان شناسايي، معرفي و استفاده از گياهان در درمان بيماري هاي مختلف و مزمن در قرون گذشته بوده اند. علاوه بر گياهان دارويي، گياهان معطر نيز در اين سرزمين فراوان مي باشند و امروزه بيش از يک صد هزار تن در سال، گياهان معطر دارويي مختلف توليد مي شود.
به دلايل مختلف در ايران بهاي لازم به گياه معجزه گر آلوئه ورا داده نشده است و اين درحالي است که گياه آلوئه ورا در ايران باستان در استان هرمزگان به ويژه در بندر لنگه، بندر سيريک، ارتفاعات بشاگرد، قشم، کيش، بوشهر و سيستان و بلوچستان مي روييده است.
تکلیف:براي جلسه اول در مورد تاريخچه گياه آلوئه ورا و جايگاه آن در طب سنتي و مدرن درا ينترنت جستجو کنيد. مطالب يافته شده را دسته بندي کرده و نتايج را براي ما ارسال نماييد.
محل بازدید/ اردو/ خرید: ---------------------------------------------
منابع مطالعه:
براي کسب اطلاع بيشتر در زمينه آشنايي با گياه آلوئه ورا به منابع زير مراجعه نماييد.
فايل word را ملاحظه فرمایید.
✘ادامهـ مطلبـ✘
♥ نوشته شده در یکشنبه دوازدهم آذر ۱۳۹۱ ساعت 21:20 توسط امین رشیدی
: